De familie Bescheij
Hoe ik bij de familie Bescheij uitkwam
Een zoektocht die begon met één naam in een oud boek
In 1992 stuitte ik in het Amsterdamse poortersboek op een naam die me niet meer heeft losgelaten: Balthazar Bescheij. Volgens de literatuur was hij een kinderloos gestorven schilder, maar dat strookte niet met mijn bevindingen. Dat verschil maakte alles ineens spannend. Wie was hij écht? En waarom wist niemand in Amsterdam dat hier ooit een schilder met die naam had gewerkt?
Samen met mijn moeder en tante bezocht ik in 1992 het Amsterdams Historisch Museum. Daar hing het dubbelportret van het echtpaar De Clercq–Stockelaar, toegeschreven aan de Antwerpse schilder met dezelfde naam.
Het bleef mij bezig houden: waarom zou een doopsgezind Amsterdams echtpaar een katholieke schilder uit Antwerpen laten overkomen, terwijl in die jaren óók een Balthazar Bescheij ingeschreven stond bij het Sint-Lucasgilde van Amsterdam? Vanaf dat moment wilde ik weten hoe het werkelijk zat. In de jaren die volgden dook ik steeds dieper in de archieven. Ik verzamelde akten en handtekeningen, zowel in Amsterdam als in Antwerpen.
1771 Balthazar Bescheij (1738-1804)
Pieter de Clercq en zijn vrouw Agatha–Stockelaar
olieverf op paneel, 52 x 67 cm, Amsterdam museum
In 2014 kwam alles samen. Tijdens een tentoonstelling in Museum Van Loon zag ik het dubbelportret opnieuw. Dit keer herkende ik, dankzij de handtekeningen die ik inmiddels in documenten en aktes van mijn voorvader was tegengekomen, dezelfde signatuur op het schilderij. Met steun van museumexperts kon ik het werk eindelijk toeschrijven aan de juiste persoon: mijn voorvader Balthazar Bescheij II, die daarmee uit de schaduw van zijn oom en peetvader trad en zijn plek terugkreeg. Opgewekt klonk er: “Amsterdam heeft er een achttiende-eeuwse schilder bij"
Maar die ontdekking reikte verder dan één schilderij. In Antwerpen vond ik het bewijs dat Jacobus Bescheij sr., tot nu toe nog altijd beschouwd als kleermaker, in werkelijkheid een meester-schilder was. Hij bleek de stamvader van een kunstenaarsdynastie die actief was in Antwerpen, Brussel, Londen en Amsterdam, maar die tegenwoordig vrijwel geheel uit het zicht is verdwenen.
Die herontdekking vormt het hart van mijn boek Meesterwerken: een reconstructie van een dynastie die ooit volop aanwezig was, maar na verloop van tijd onzichtbaar werd.